آشنايي با آترواسکلروزيس

هدف آموزشي: آشنايي با آترواسکلروزيس

نوع رنگ آميزي:H&E

تشخيص باليني يا علت نمونه برداري: تنگي شريان

تشخيص پاتولوژيک:آترواسکلروزيس

نکات ضروري که در شرح ميکروسکوپي بايستي ذکر شود:

يك ضايعه آترواسكلروتيك درجدار رگ1 كه شامل چربي و ماكروفاژهاي Foamy مخلوط با سلولهاي التهابي مزمن2 است ولي Cap فيبروز اطراف بسيار نازك3 است.

شرح ضايعه:

فرايند اصلي شامل تشكيل يك پالك آترومي ميباشد كه به داخل رگ برجسته شده و لومن رگ را تنگ ميكند. اين پالك شامل يك هسته مركزي نرم و زرد رنگ حاوي مواد ليپيدي و سلولهاي ماكروفاژي حاوي چربي (Foamy macrophage) و يك كالهك فيبرو و سفت در اطراف ميباشد.اين ضايعات در ابتدا كانوني و پراكنده هستند و با پيشرفت بيماري منتشر و متعدد ميشوند.پالك آترواسكلروتيك سه جزء مهم دارد كه شامل:

1ـ سلولها: شامل سلول عضله صاف ، ماكروفاژ و لنفوسيتها

2ـ ماتريكس خارج سلولي :شامل كالژن، الياف االستيك

3ـ ليپيد داخل و خارج سلولي.

در الم مورد نظر يك رگ بزرگ ديده ميشود كه درجدار آن يك ضايعه آترواسكلروتيك وجود دارد كه شامل چربي و ماكروفاژهاي Foamy مخلوط با سلولهاي التهابي مزمن است ولي Cap فيبروز اطراف هنوز بسيار نازك است. اين نما مراحل اول آترواسكلروز را نشان ميدهد.

شکاف کلسترولي در آترواسکلروزيس سلول هاي کف آلود))foamy cellدر آترواسکروزيس

غشاي فيبروعضالني در آترواسکلروزيس

آشنايي با پيلونفريت مزمن

هدف آموزشي: آشنايي با پيلونفريت مزمن

نوع نمونه برداري:

محل بيوپسي: کليه

نوع رنگ آميزي:H&E

نکات ضروري که در شرح ميکروسکوپي بايستي ذکر شود: فيبروز-ارتشاح انفوسيتي،پالسماسل و ندرتا نوتروفيل-ارتشاح آماسي در اطراف کاليکس ها

شرح ضايعه:

آشنايي با Transitional cell carcinoma

هدف آموزشي: آشنايي با Transitional cell carcinoma

نوع نمونه برداري:Suction biopsy

محل بيوپسي:

نوع رنگ آميزي:H&E

تشخيص باليني يا علت نمونه برداري: تومور در کورتکس کليه

نکات ضروري که در شرح ميکروسکوپي بايستي ذکر شود:

درجات گوناگوني از تشکيل پاپيال با مرکز فيبروماسکوالر

شرح ضايعه:

آشنايي با Renal cell carcinoma

هدف آموزشي: آشنايي با Renal cell carcinoma

نوع نمونه برداري:Suction biopsy

محل بيوپسي: کورتکس کليه

نوع رنگ آميزي:E&H

تشخيص باليني يا علت نمونه برداري: تومور بزرگ در کورتکس کليه

نکات ضروري که در شرح ميکروسکوپي بايستي ذکر شود:

سلول هاي با نماي روشن))clear cellوسيتوپالسم شفاف)حاوي گليکوژن يا چربي فراوان( يا گرانوالر)ميتوکندري(
شرح ضايعه:

توده منفرد و بزرگ که درناحيه کورتکس کليه مشاهده مي شود.حاشيه تومور کامال مشخص است.بر مبناي ميزان چربي وگليکوژن کارسينوم کليوي با سلول هاي روشن ممکن است کامال واکوئله يا توپر به نظر برسندسلول هاي کالسيک پر از چربي يا شفاف فقط توسط عشاي سلولي مشخص مي شوندو هسته هاي کوچک و گردي دارند.سلول هاي گرانوالر که مشابه اپي تليوم توبولي هستند داراي هسته هاي کوچک و گرد و سيتوپالسم گرانوالر صورتي هستند.استروما کم بوده ولي کامال رگ دار است.

آشنايي با هايپرتروفي ندوالرخوش خيم پروستات

هدف آموزشي: آشنايي با هايپرتروفي ندوالرخوش خيم پروستات))BPH

نوع نمونه برداري:

محل بيوپسي: پروستات

نوع رنگ آميزي:H&E

تشخيص باليني يا علت نمونه برداري:

انسداد دستگاه ادراري تحتاني و قطع متناوب ادرار در هنگام ادرار کردن

نکات ضروري که در شرح ميکروسکوپي بايستي ذکر شود:

ندول هاي هايپر پالستيک با اجزاي تکثيري يافته غدديو استروماي فيبري عضالني.غدد هايپرپالستيک توسط سلول هاي پوششي بلند استوانه اي و يک اليه محيطي از سلول هاي قاعده اي مسطح پوشيده شده اند.

شرح ضايعه:

نمونه شامل يک قطعه بافت است که با افزايش اجزاي استرومايي و پوششي به صورت ندول و در نتيجه بزرگ شدن غدد مشخص مي شود وگاهي اوقات باعث انسداد ادراري مي گردد.رشد وابسته به آندروژن عناصر استرومايي و غددي نقش محوري در ايجاد آن دارد.ندول ها ممکن است توپر يا کيستيک باشند.در مجراي غدد اغلب،ترشحات پروتئيني و تغليط شده اي به نام اجسام آميالسه ديده مي شود.

آشنايي با آدنوکارسنوم پروستات

هدف آموزشي: آشنايي با آدنوکارسنوم پروستات

نوع نمونه برداري:بيوپسي سوزني

محل بيوپسي: پروستات

نوع رنگ آميزي:H&E

تشخيص باليني يا علت نمونه برداري:

ندول هاي سفت و نامنظم قابل لمس در بررسي انگشتي

نکات ضروري که در شرح ميکروسکوپي بايستي ذکر شود:

غددي کوچکتر از غدد طبيعي وبا يک اليه منفرد وفاقد اليه سلولي قاعده ايي.سيتوپالسم سلولهاي توموري از نماي شفاف تا نماي بنفش تيره متغيير استهسته ها بزرگ شده واغلب داراي يک يا چند هستک هستند.

شرح ضايعه:

کارسينوم پروستات از ضايعاتي آرام که هرگز به بيمار صدمه نمي زنند تا تومورهاي مهاجم و کشنده متغيير است.کارسينوم پروستات آغلب در قسمت خارجي و محيطي غده ايجتد شده و ممکن است در معاينه انگشتي لمس شوند.از نظر ميکروسکوپي اين تومورها آدنوکارسينومهايي با تمايز متغير مي باشند.غدد نئوپالسمي توسط اليه منفردي از سلول هاي با سيتوپالسم شفاف تا آموفيل)بنفش تيره(پوشيده شده اند.

آشنايي با شوانوما

هدف آموزشي: آشنايي با شوانوما-نکات افتراق از نوروفيبروما

نوع نمونه برداري:mass resection

محل بيوپسي: توده بافت نرم

نوع رنگ آميزي:H&E

تشخيص باليني يا علت نمونه برداري: توده بافت نرم باحدود مشخص

نکات ضروري که در شرح ميکروسکوپي بايستي ذکر شود:

تومور داراي کپسول همبندي کامل و متشکل از سلول هاي شوان با هسته هاي کشيده و مواج که به شکل نواحي پر سلول و کم سلول)آنتونيAو)Bکه در نوارهاي سلولي قرار گرفته اند مي باشد و اجسام ورکي نيز ديده مي شوند.

شرح ضايعه1 :

مقطع عرضي کامل از تومور مشاهده مي شود که گرد بوده و در قسمت محيطي آن الياف همبندي متراکم )کپسول(وجود دارد.در تومور نواحي کم سلول)آنتوني )Bونواحي پرسلول)آنتوني)Aديده مي شود.در قسمت کم سلول جزئيات سلول را بهتر ميتوان مشاهده کرد که در اين صورت سلوللهاي با هسته هاي کشيده )در مقطع طولي سلول(ويا کشيده و تاحدي تاب خورده)هسته هاي مواج (در زمينه همبندي با الياف همبندي اندک)برخالف تومور فيبروس که زمينه همبندي فراوان دارند(مشاهده مي کنيم.در مناطق پر سلول همين سلول ها با تراکم بيشتر ديده مي شوند که به شکل دستجات سلولي متقاطع ديده مي شوند.در اين نواحي به صورت کانوني مناطقي وجود دارند که تراکم هسته کم شده و يک منطقه صورتي که در واقع کنار هم قرار گرفتن سيتوپالسم سلول هاي مجاور است ديده مي شود که درست در حاشيه آن افزايش تراکم هسته ها که محور طولي آنها موازي هم است ديده مي شود.به اين شکل خاص که هستهها در دوطرف و سيتوپالسم در مرکز متراکم مي شوندVerrocay bodies گفته مي شود که مشخصه شوانوما است.افتراق اين تومور از نوروفيبروما به وسيله کپسول همبندي کامل نواحي کم سلول و پرسلول و اجسام ورکي و عدم وجود رشته هاي عصبي در داخل تومور داده مي شود.

شرح ضايعه2 :

نمونه دوم از يک تومور ديگر مي باشد که برخالف نمونه اول قسمتي از سلول هاي تومورال شبيه به فيبروبالست )کشيدگي بيشتر هسته وفراواني بافت همبندي اطراف سلول هاو قرار گرفتن سلول هابه شکل نوارهاي بلند متقاطع(تشکيل يافته است که عالوه برآن سلول هاي که مورفولوژي آنها نه کامال شبيه فيبروبالست و نه کامال شبيه سلول هاي مننگوتليال مي باشد نيز وجود دارد که به آن سلولهاي ترانزيشنال مي گويندخصوصا در اين نواحي تعداد زيادي اجسام گرد با سايز هاي مختلف

و به رنگ هاي مختلف در البه الي سلول هاي تومورال وجو دارد که به آن اجسام سواما گفته مي شود که از جنس کلسيم مي باشند.در صورتيکه تومور حاوي تعداد زيادي از آن اجسام باشد به آن مننژيوماي سواماتوس گفته مي شود.

تومور شوانوما:

مننژيوما بدون سواما بادي:

آشنايي با گليوبالستوما مولتي فورم

هدف آموزشي: آشنايي با گليوبالستوما مولتي فورم

نوع نمونه برداري:Suction biopsy

محل بيوپسي: نيم کره هاي مغزي

نوع رنگ آميزي:H&E

تشخيص باليني يا علت نمونه برداري: تومور در نيم کره مغزي

نکات ضروري که در شرح ميکروسکوپي بايستي ذکر شود:

تومور بافت عصبي متشکل از سلول هاي شبيه به آستروسيت ولي داراي خصوصياتي شامل تراکم سلولي باال،پلئومورفيسم تکثير عروقي و نکروز پاليساد

شرح ضايعه:

تومور از سلول هاي شبيه به سلول هاي آستروسيت تشکيل يافته است اما چند وجه تشخيصي با آن دارد:

1- تراکم سلولي بيشتر است.

2- تنوع در سايز و شکل سلول ها وجود دارد.

3- تکثير غير طبيعي عروق خوني

4- کانون هاي از نکروز ديده مي شودکه فرم خاصي دارد به اين ترتيب که يک نوار صورتي رنگ وجود دارد که مرز آن با منطقه غيز نکروزه به وسيله سلول هاي تومورال متراکم با محور طولي موازي هم که عمود بر محور نوار نکروزه است مشخص و متمايز گرديده است که به آن palisading necrosisگفته مي شود.اين خصوصيات آخر وجه مشخصه اصلي گليوبلستوم مولتي فورم مي باشد.

آشنايي با آستروسيتوما و گليوز

هدف آموزشي: آشنايي با آستروسيتوما و گليوز))Low grade fiblilary astrocytoma

نوع نمونه برداري: Suction biobsy

محل بيوپسي: نيمکره مغزي

نوع رنگ آميزي:H&E

تشخيص باليني يا علت نمونه برداري : ضايعه انفيلتراتيو در يکي از نيم کره ها

نکات ضروري که در شرح ميکروسکوپي بايستي ذکر شود:

توموري در بافت عصبي مغز که متشکل از سلول هاي آستروسيتي مي باشد.اين سلول ها داراي هسته هاي يکنواخت گرد بوده که در زمينه فيبريالري ظريف که همان زوائد سيتوپالسمي آستروسيت مي باشند قرار گرفته است.

شرح ضايعه:

بافت عصبي ديده مي شود که شباهت زيادي به بافت طبيعي مغز دارد که عمدتا متشکل از سلول هاي آستروسيت و نيز تعدادي سلول نوروني مي باشد.سلول هاي آستروسيت داراي هسته گرد و کوچک بدون تنوع چنداني در شکل و سايز بوده وسيتوپالسم آنها که قابل تفکيک از هم نيست به شکل يک زمينه صورتي وشبکه مانند در اطراف هسته ها ديده مي شود.سلول هاي نوروني با سايز بزرگ هسته و هستک مشخص و سيتوپالسم فراوان با حدود سيتوپالسمي مشخص قابل تفکيک از آستروسيت ها مي باشند.اين تومور تفاوتي که با بافت طبيعي دارد اين است که تراکم آستروسيت ها بيش از حده طبيعي است.علت اين مسئله دوچيز مي تواند باشد:يکي گليوز که به طور واکنشي مثال در اطراف يک منطقه نکروزه يا التهابي تکثير سلول هاي آستروسيت اتفاق بيافتد و علت ديگر تومور آستروسيتي با درجه بدخيمي پايين که تغييرات سيتولوژيک چنداني ندارد و تنها وجه تشخيص آن تکثير غير واکنشي آستروسيت ها است.

آشنايي با اپانديموما

هدف آموزشي: آشنايي با اپانديموما)آناپالستيک و روزت هاي دور عروقي(

نوع نمونه برداري:Suction biopsy

محل بيوپسي: بطن چهارم

نوع رنگ آميزي:H&E

تشخيص باليني يا علت نمونه برداري: تومور در بطن چهارم

نکات ضروري که در شرح ميکروسکوپي بايستي ذکر شود:

کانون هاي متعدد نکروز)جغرافيايي(در يک تومور با ميتوز متعدد وآتيپي هسته سلول ها و تشکيل روزت هاي دور عروقي

شرح ضايعه:

بافت نئوپالزيک داراي کانون هاي متعدد نکروز ،به شکل نواحي صورتي يا صورتي همراه با نقاط و ذرات ريز بنفش)کاريورکسي(ديده مي شود.به طوريکه نواحي غير نکروز ،شبکه ايي را تشکيل مي دهند که فضاي بين آنها بافت نکروز است)نکروز جغرافيايي(.در نواحي غير نکروتيک و در درشت نمايي بيشتر سلول هاي تومورال،با هسته گرد و سيتوپالسم فراوان وفعاليت ميتوزي مشخص ديده مي شود اين سلولها به شکل صغحات سلولي قرار گرفته اند ولي دور عروق ارايش خاصي به خود مي گيرندبه طوريکه شکل آنها استوانه اي شده و محور هسته ها به طور شعاعي نسبت به محيط رگ بوده و نسبت به سيتوپالسم سلول،هسته کمي دورتر از رگ قرار مي گيرد که به آن روزت دور عروقي گفته مي شود.ميتوز فراوان و نکروز مطرح کننده آناپالستيک بودن و روزت دور عروقي به نفع تومور اپاندمومي است.مقداري از بافت گليال حاوي سلول هاي آستروسيت جميوستتيک نيز وجود دارد.

شکل :1اپانديموماي آناپالستيک : روزت هاي واقعي و سودوروزت ها

شکل :2اپانديموماي آناپالستيک منطقه نکروز جغرافيايي

شکل:3مناطق نکروز جغرافيايي در اپانديموماي آناپالستيک

شکل:4نکروز جغرافيايي در اپانديموما